De verhouding tussen religie en Verlichting mag zich de laatste jaren, vooral onder invloed van het maatschappelijke debat, in een snel groeiende belangstelling verheugen. In het bijzonder komt dit thema aan de orde in de politieke en sociaal-culturele discussie rond vraagstukken als integratie, de multiculturele samenleving en de vermeende botsing van beschavingen.
De vele uitlatingen en opinies die in dit verband worden geventileerd, getuigen echter niet altijd van een even zorgvuldig begrip van de historische context en betekenis van het spanningsveld tussen Verlichting en religie. Dat de relatie tussen religie en Verlichting op zeer uiteenlopende manieren gestalte kreeg, wordt wel eens uit het oog verloren. Met deze bundel beogen de auteurs licht te werpen op de veelzijdige wijze waarop religie en Verlichting zich tot elkaar konden verhouden. Gekozen is voor een opzet van historische essays en bronteksten. Aldus kan de lezer ook uit de eerste hand kennisnemen van een aantal zeer gemêleerde bronnen uit de Verlichting in Nederland. Aan de orde komen onder meer: het tolerantiedebat, geschiedschrijving en identiteit, de positie van de vrouw, en de verhouding kerk-staat.
Met bijdragen van onder anderen: Ed Arnold, Roel Bosch, Jan Wim Buisman, Theo Clemens, Johan Fekkes, André Hanou, Cees Huisman, Ton Jongenelen, Jack de Mooij, Rienk Vermij, Jan de Vet, Simon Vuyk, Ernestine van der Wall en Leo Wessels.